search clock hat location star arrow-right right-item tools kalender opleiding download play link phone mail calendar

Werk als je zwanger bent

Inspectie proof

Werken tijdens de zwangerschap kan heel goed. Maar om gezond te blijven, zijn wel aanpassingen nodig. Voorkom dat zowel zwangere als niet-zwangere collega's te zwaar worden belast.

Taken die een zwangere collega niet meer kan doen, worden namelijk vaak doorgeschoven. Collega's lopen dan meer kans om overbelast te raken. 'Doorschuiven' mag alleen binnen de ergonomische normen. Als collega's volgens die richtlijnen werken, worden zij niet te zwaar belast, terwijl de zwangere collega toch wordt beschermd.

Rechten en plichten

Zowel de werkgever als de werknemer heeft rechten en plichten. Die gaan direct in op het moment dat de zwangerschap wordt gemeld.

Als het de zwangere medewerker niet lukt haar werk volledig uit te voeren, heeft ze (tot 6 maanden na haar bevalling) recht op aangepaste werktijden:

  • Regelmatige werk- en rusttijden, geen overwerk of nachtdiensten.
  • Extra pauze van maximaal 1/8e van de werktijd.
  • Een geschikte, afsluitbare ruimte om te kunnen rusten.

Als deze maatregelen onvoldoende zijn om het werk veilig en gezond uit te voeren, moet de werkgever tijdelijk ander werk aanbieden. De zwangere medewerker wordt pas van werk vrijgesteld als tijdelijk ander werk niet mogelijk is. Dit alles gebeurt in overleg met de bedrijfsarts.

Gedurende de hele zwangerschap moeten bukken, hurken en knielen zoveel mogelijk worden voorkomen, met een maximum van 1 keer per uur gedurende de laatste 3 maanden. Ook voor tillen zijn er duidelijke richtlijnen:

  • Week 1 tot 20 van de zwangerschap: til maximaal 10 kilo.
  • Week 20 tot 30: til maximaal 5 kilo, met een maximum van 10 keer per dag.
  • Vanaf week 30: til maximaal 5 kilo, met een maximum van 5 keer per dag.
  • Tot 3 maanden na de bevalling: til maximaal 10 kilo.

Lichamelijke veranderingen

Door de natuurlijke veranderingen in haar lichaam heeft een zwangere vrouw iets meer risico op lichamelijke klachten. Vanaf het begin, maar zeker de laatste 3 maanden, moeten zwaar werk, tillen, lang staan en werken in moeilijke houdingen worden vermeden. Zodra een collega bekendmaakt dat ze zwanger is, is het verstandig om extra maatregelen te bespreken. Vraag bijvoorbeeld een minuut of 5 de tijd bij een teambespreking. Lang niet iedereen weet dat er speciale normen zijn voor zwanger werken. Zo'n moment in een teambespreking geeft je ook de kans om het verdelen van de werkzaamheden serieus onder de loep te nemen. Hou ook daarna een vinger aan de pols. Zeker als een zwangere zich goed voelt, zullen de meesten liever gewoon doorwerken als altijd en dat is niet verstandig. Op tijd aankaarten voorkomt latere problemen. Ook een goede conditie zorgt ervoor dat een zwangere medewerker langer, gezonder en met meer plezier kan blijven werken. Naarmate de zwangerschap verder gevorderd is, wordt het moeilijker conditie op te bouwen.

Tips:

  • Til vooral niet! De grens is nog sneller bereikt dan bij niet-zwangeren. Laat je niet verleiden om te veel te tillen: je draagt een dubbele verantwoordelijkheid voor je gezondheid.
  • Til, duw of trek nooit explosief.
  • Wees lui en sta op je strepen: laat een kind op je schoot klimmen, vraag collega's opstapjes klaar te zetten of je te helpen.
  • Blijf goed rechtop staan en voorkom dat je rug te hol wordt, door billen en bekkenbodemspieren aan te spannen. Blijf daarbij wel goed doorademen.
  • Wissel frequent van houding. Sta of zit niet lang achter elkaar: loop een stukje of ga afwisselend op je ene en je andere been staan.
  • Neem een goede zithouding aan: stel je stoel goed in zodat je bovenbenen horizontaal zijn en zorg dat de rugleuning contact maakt met je onderrug.
  • Beweeg ook in zittende houding je benen regelmatig, kantel zo nodig je bekken en loop regelmatig een stukje.
  • Gebruik zitten ook als een moment van rust voor jezelf.
  • Zwangere medewerkers hebben de neiging om scheef te gaan staan: de buik zit immers in de weg. Blijf toch zo symmetrisch mogelijk werken en ga recht je werk voor staan.
  • Plaats kratten of dozen op een karretje of laat ze op het aanrecht plaatsen voor je ze uitruimt.

Meer weten?

In deze video (Engelstalig) wordt uitgelegd hoe je kinderen op een goede manier kunt tillen.

In het arbeidsmarktplatform Jeugdzorg werkt! werken de volgende partijen samen: