‘Vanuit presentie, er gewoon zíjn, bereiken we heel veel’

Wat doen de medewerkers van het HOT-team?

‘Dat is heel uiteenlopend. We werken volgens de presentiebenadering waarbij medewerkers naast de jongeren en gezinnen staan, zonder oordeel of vooraf bedacht plan. De focus ligt op er zijn, luisteren en aansluiten bij de behoefte van de jongere en het gezin. Dat is vaak ook heel praktisch. Zo bezoeken we jongeren die zichzelf verwaarlozen en zoeken samen naar oplossingen. Of we stimuleren jongeren om weer naar school te gaan en helpen hen op allerlei gebieden om dat voor elkaar te krijgen. Vaak starten we met twee HOT-team medewerkers en kijken we welke medewerker het beste klikt met de betreffende jongere. Het opbouwen van een vertrouwensband is namelijk cruciaal voor goede hulpverlening. Zij voelen zich gehoord en gezien en dat is een belangrijke basis om hulp te kunnen bieden. ‘

Waarom werd het HOT-team opgericht?

‘De belangrijkste reden was, en ís, om te voorkomen dat kinderen uit huis geplaatst worden of weer doorgeplaatst worden in de residentiële zorg. Die problematiek speelde een tijd geleden ook bij een jongere die wij probeerden te helpen. Op dat moment was er nauwelijks capaciteit binnen Levvel. Toen heb ik gekeken naar een manier om die extra capaciteit toch voor elkaar te krijgen en kwam ik op het idee van het inzetten van niet- SKJ-geregistreerde medewerkers. We zijn toen gestart met een pilot om te kijken hoe zo’n ondersteuningsteam zou kunnen bijdragen. Dat was een succes en daaruit ontstond het HOT-team. Inmiddels is het uitgegroeid tot een vast onderdeel van de organisatie, want de vraag naar deze specifieke vorm van ondersteuning bleek groot.’

Wie werken er in het HOT-team?

‘Het is een heel divers team en dat maakt het zo leuk. Het is een mooie mix van jonge en wat oudere mensen met hele verschillende achtergronden. Zo kunnen we goed inspringen op wat de kinderen, jongeren en gezinnen nodig hebben. Het team bestaat uit mbo-opgeleide medewerkers en ervaringsdeskundigen. Op dit moment bestaat het team uit 11 medewerkers, een teamleider en een intervisie-/werkbegeleider: die rol vervul ik.’ 

Wat vind jij de meerwaarde van dit HOT-team?

‘Onze kracht zit in onze betrokkenheid zonder een oordeel. Vanuit presentie, er gewoon zíjn, bereiken we heel veel. Wij kunnen goed gedrag voorleven. Ik zie dat jongeren daar goed op reageren. Als iemand zich misdraagt tegen z’n moeder en iemand van ons zegt ‘zo doe je niet tegen je moeder’, dan wordt dat serieus genomen. Onze medewerkers zetten hun ervaring en persoonlijkheid op een hele natuurlijke manier in en dat werkt. Soms worden we gevraagd door onze collega’s als het ze niet lukt om bij een jongere door te dringen of überhaupt binnen te komen. Soms geven we advies en soms gaan we mee: wij werken dan als een soort smeermiddel. We hebben overigens wel de nodige weerstand gehad binnen Levvel, zeker toen we net bestonden. We werden soms gezien als het team dat vooral taken kon doen waar collega’s niet aan toe kwamen of voor fijne activiteiten en fun moest zorgen voor onze jongeren. Maar ons doel is juist om een verandering teweeg te brengen bij de jongere, het kind of de ouder door middel van de relatie die opgebouwd wordt. Daardoor kan er hulpverlening op gang komen. Inmiddels worden we veel meer op waarde geschat dan in het begin.’

Hoe verhoudt de hulpverlening van het HOT-team zich juridisch met de ‘standaard’ hulpverlening vanuit Levvel?

‘Onze medewerkers werken onder supervisie van de aanvrager, die SKJ-geregistreerd is. Daarmee is de aanvrager altijd gedekt, want de aanvrager is eindverantwoordelijk voor de casus.’ Het is dan ook belangrijk dat er op basis van gelijkwaardigheid goed met elkaar samen gewerkt wordt. Het belang van het kind, de jongere of ouder(s) staat voorop.' 

Het hele HOT-team kreeg ik december de titel ‘Mister/Misses mbo’ vanuit de projectgroep ‘Mbo’ers in jeugdzorg’ (onderdeel van Jeugdzorg werkt!, red.). Wat doet dat met jou?

‘Dat maakt me natuurlijk megatrots! Alle teamleden groeien enorm in hun ontwikkeling, kennis en expertise. De ambitie om te groeien en zich in te zetten voor kinderen, jongeren en ouders heeft ook iedereen. Om dat te zien en te mogen begeleiden is fantastisch.’

Welke ambitie heb je nog met het HOT-team? 

‘Het werkt zo goed dat er gedacht wordt om het niet alleen binnen Levvel te houden, maar dat alle tien de jeugdzorgorganisaties binnen Amsterdam dit overnemen. Dat zou geweldig zijn voor al die mbo-geschoolde mensen. We voeren hier nu al gesprekken over met elkaar. Alleen dat is al een enorm compliment! Het zou ook fijn zijn om dit HOT-team uit te breiden, maar dat is tegelijkertijd ook gevaarlijk: een té groot team werkt niet. Misschien een extra team erbij, dat zou mooi zijn.

Verder zouden we het prachtig vinden om een soort huiskamer voor de jongeren te realiseren. Een plek waar ze toe komen aan zichzelf en waar ze deelnemen aan creatieve, sportieve of sociale activiteiten waardoor jongeren nog meer kunnen groeien en er meer verbinding kan ontstaan, ook met andere jongeren. We zijn vanuit het HOT-team nu aan het kijken naar mogelijkheden hiervoor.’ 

Welk advies heb je voor jeugdhulporganisaties die nu geïnspireerd zijn en ook zoiets willen opzetten?

‘Kijk goed naar de situaties waarbij je ondersteuning nodig hebt: wat zou daar het beste bij passen? Laat de inhoud daarbij altijd leidend zijn, maar dat hoeft niet standaard begeleid te worden door medewerkers die SKJ-geregistreerd zijn. Het inzetten van mbo-opgeleide professionals of ervaringsdeskundigen brengt veel extra kwaliteit van hulpverlening met zich mee. Verder: zorg voor een goede combinatie wel en niet SKJ-geregistreerde medewerkers, waarbij de SKJ-geregistreerde medewerkers altijd eindverantwoordelijkheid hebben. En tot slot: organiseer goede individuele werkbegeleiding en (groeps)intervisie, waardoor je individueel én als team groeit. Als organisaties geïnteresseerd zijn in het opzetten van een HOT-team mogen ze altijd even met me praten!’